Tytus Chałubiński

Wybitny lekarz i przyrodnik. Urodził się w Radomiu, zmarł w Zakopanem i tam, zgodnie z życzeniem, został pochowany. Studia lekarskie rozpoczął w Akademii Medyko-Chirurgicznej w Wilnie; kontynuował je w Dorpacie i Wiirzburgu. Wróciwszy do kraju, prowadził praktykę lekarską, w wolnych chwilach zajmując się badaniami z zakresu mineralogii, chemii i botaniki. W roku 1846 został członkiem Królewskiego Towarzystwa Botanicznego w Raty-zbonie. Rok później rozpoczął pracę w Szpitalu Ewangelicznym w Warszawie, szybko zdobywając sławę wybitnego lekarza klinicysty. W roku 1848 wziął udział w powstaniu węgierskim jako kierownik ambulansu lekarskiego. W roku 1857 otrzymał stanowisko profesora terapii szczegółowej i kliniki chorób wewnętrznych w Akademii Medyko-Chirurgicznej w Warszawie. W latach 1862-1869 był profesorem na Wydziale Lekarskim Szkoły Głównej, lecz zrezygnował ze stanowiska po przemianowaniu tej uczelni na uniwersytet z językiem wykładowym rosyjskim. W roku 1861 został powołany do Tymczasowej Rady Miasta Warszawy. Jako radny, opracował projekt reformy szkolnictwa średniego. W późniejszych latach uczestniczył w organizowaniu Kasy im. Mianowskiego (instytucji naukowej, której celem było zbieranie funduszów społecznych na zasiłki dla uczonych) i był pierwszym przewodniczącym zarządu. W roku 1873 pojechał po raz pierwszy do Zakopanego. Pokochawszy gorąco Tatry, stał się wkrótce piewcą ich piękna oraz piewcą życia, zwyczajów i folkloru góralskiego. Zaprzyjaźnił się z Sabałą, znanym gawędziarzem i pieśniarzem góralskim. Był jednym z pionierów taternictwa.Odkrył także walory lecznicze Zakopanego, stając się inicjatorem kli-matycznego leczenia gruźlicy w Polsce. Nie zaprzestał działalności społecznej: zorganizował szkolnictwo i kasę pożyczkową dla górali, założył szkołę snycerską, był współzałożycielem szkoły koronkarskiej i Towarzystwa Tatrzańskiego. Zbiory minerałów i flory tatrzańskiej dały początek Muzeum Tatrzańskiemu, które nazwano później jego imieniem. Intensywna działalność lekarska, której doświadczenia zawarł w niewielkim, lecz wybitnym dziele z roku 1874 pt. „Metoda wynajdywania wskazań lekarskich, plan leczenia i jego wykonanie", nie przeszkodziła mu w pracach z zakresu przyrodoznawstwa.
Polecamy