Stanisław Maczek

Generał polski. Pochodził ze wsi niedaleko Lwowa. Uczęszczał do gimnazjum w Drohobyczu. Po zdaniu matury studiował na polonistyce i filozofii na uniwersytecie we Lwowie. Po wybuchu I wojny światowej został zmobilizowany - służył w armii austriackiej jako oficer piechoty. Po zakończeniu wojny i odzyskaniu przez Polskę niepodległości wstąpił w roku 1918 do Wojska Polskiego. Po awansie na stopień pułkownika zajmował w polskiej armii stanowiska dowódcze. Był m.in. dowódcą 81. Pułku Piechoty i dowódcą piechoty 8. Dywizji. W roku 1938 został dowódcą 10. Brygady Kawalerii Zmotoryzowanej. Stojąc na czele tej brygady, bronił Lwowa we wrześniu 1939 roku, a po wkroczeniu do Polski wojsk radzieckich przedostał się 19 września 1939 roku na Węgry. Stamtąd ze swoimi żołnierzami przedarł się do Francji, gdzie został mianowany generałem brygady. Był współorganizatorem i dowódcą formacji Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. W listopadzie i grudniu dowodził utworzoną we Francji 1. Dywizją Piechoty. Najpierw zorganizował, a następnie został dowódcą 10. Brygady Kawalerii Pancernej, która walczyła od roku 1940 w obronie Francji. Po kapitulacji Francji w czerwcu tego roku generał Stanisław Maczek przedostał się do Wielkiej Brytanii, która po klęsce Francuzów była siedzibą polskiego Dowództwa Naczelnego. Tam dowodził zorganizowaną przez siebie 10. Brygadą Kawalerii Zmotoryzowanej (1940-1942). Następnie zorganizował w Szkocji polską 1. Dywizję Pancerną i od lutego 1942 roku został jej dowódcą w stopniu generała dywizji. W roku 1944 dywizja generała Maczka liczyła około 16 tysięcy żołnierzy, 181 czołgów oraz 4 tysiące pojazdów zmechanizowanych. Chrzest bojowy przeszła w lipcu tego roku, walcząc razem z aliantami w północnej Francji. W Normandii odegrała ważną rolę w bitwie pod Falaise (7-22 sierpnia 1944 r.), podobnie jak potem w walkach na terenie Belgii i Holandii. W bitwie pod Falaise Polacy zniszczyli m.in. 70 niemieckich czołgów, 500 samochodów, 100 dział i wzięli do niewoli 5 tysięcy jeńców. Od maja 1945 roku do 1947 roku generał Maczek był dowódcą 1. Korpusu Polskiego w Szkocji. Osiadłszy w Edynburgu, mieszkał tam do końca życia. Odznaczony Orderem Orła Białego (1994). Autor wspomnień „Od podwody do czołga" (1961). Zgodnie z życzeniem, został pochowany na cmentarzu 1. Dywizji Pancernej w Bredzie.
Polecamy