Piotr Iljicz Czajkowski

Wybitny rosyjski kompozytor, dyrygent i pedagog. W dzieciństwie głęboko przeżył śmierć matki. Przez całe życie nie miał właściwie domu, tułał się po hotelach, stale zmieniał moskiewskie mieszkania, które wynajmował, miesiące letnie spędzał w majątkach przyjaciół. W latach 1866-1878 był profesorem w moskiewskim konserwatorium. Troskliwie opiekował się młodszymi braćmi i dziećmi siostry, na które przelał swoje uczucia. Gorączkowo poszukiwał miłości, zrozumienia i bezpieczeństwa u Nadzieżdy von Meck „swego najlepszego przyjaciela", jak o niej pisał, oraz mecenasa (dzięki jej pomocy materialnej poświęcił się całkowicie komponowaniu), także u swego ucznia S. Taniejewa i służącego Aloszy Sofronowa. Nieudane małżeństwo, próba samobójcza, wreszcie nagła śmierć, do końca nie wyjaśniona (jedni twierdzą, że Czajkowski padł ofiarą panującej wtedy cholery, inni zaś, że było to samobójstwo), zakończyły burzliwe, pełne niepokojów życie kompozytora. Z bogatej korespondencji, jaką po sobie pozostawił, wynika, że Czajkowski był nieśmiałym, pełnym kompleksów człowiekiem, skrytym introwertykiem w kontaktach bezpośrednich, wylewnym zaś w listach. Ulegał krańcowo zmiennym nastrojom: raz uciekał od ludzi na wieś, pogrążony w głębokiej depresji, innym razem wpadał w euforię i brylował w towarzystwie. Czajkowski, intelektualista o szerokich horyzontach myślowych, był także przewrażliwionym neurastenikiem, bliskim histerii. Niestabilny tryb życia nie przeszkadzał mu w komponowaniu - tworzył bezustannie i szybko (lecz utwory ciągle dopracowywał), o czym świadczy jego bogata spuścizna muzyczna. Muzyka była treścią jego życia. Kompozycje Czajkowskiego podzieliły środowisko muzyczne - jedni się nimi zachwycali, inni ostro krytykowali. Na tle muzyki XIX wieku jego twórczość w duchu romantyzmu wyróżnia się swoistą melodyką, w której dominuje silny liryzm, a jej źródła tkwią w ludowej pieśni rosyjskiej i ukraińskiej, romansie rosyjskim i włoskiej kantylenie operowej. Piotr Czajkowski jest autorem oper, m.in. „Eugeniusz Oniegin", „Mazepa" i „Dama pikowa"; baletów: „Jezioro łabędzie", „Śpiąca królewna", „Dziadek do orzechów"; symfonii, w tym „I g-moll «Zimowe marzenia»", „VI h-moll «Patetyczna»", muzyki fortepianowej, m.in.: „Koncert b-moll", poematów symfonicznych, m.in. „Kaprys włoski", cykli miniatur i pieśni.
Polecamy