Niels Bohr

Wybitny fizyk duński, jeden z twórców teorii kwantów. Urodził się w Kopenhadze i tam zmarł. W roku 1908 ukończył studia na kopenhaskim uniwersytecie i wyjechał do Anglii, gdzie współpracował z Josephem Johnem Thomsonem w Cambridge i Ernestem Rutherfordem na uniwersytecie w Manchesterze. Osiem lat później objął katedrę fizyki teoretycznej na uniwersytecie w Kopenhadze. W roku 1920 założył Kopenhaski Instytut Fizyki Teoretycznej (nazywany instytutem Bohra) i objął jego kierownictwo. Stworzył tam światowej sławy ośrodek badań naukowych zwany szkołą kopenhaską, która położyła duże zasługi, zwłaszcza dla rozwoju mechaniki kwantowej. Ze szkoły tej wyszło wielu wybitnych fizyków. Siedem lat wcześniej (1913) opracował model atomu wodoru, który stał się punktem wyjścia fizyki atomowej. Kwantowa teoria budowy atomu zakładała, że krążące wokół jądra atomowego elektrony mogą się poruszać po określonych torach, a skokowym przejściom elektronu z jednego toru na drugi towarzyszy wydzielenie lub pochłonięcie określonej porcji (kwantu) energii; w roku 1922 otrzymał za to odkrycie Nagrodę Nobla. Po wybuchu II wojny światowej przedostał się do Stanów Zjednoczonych i w latach 1943-1945 przebywał w ośrodku badań jądrowych w Los Alamos, biorąc udział w pracach nad powstaniem bomby jądrowej (tzw. Manhattan Project). Po wojnie wrócił do ojczyzny i został prezesem Duńskiej Akademii Nauk oraz przewodniczącym duńskiej komisji energii jądrowej. Był członkiem Royal Society w Londynie oraz wielu innych towarzystw naukowych, m.in. Polskiej Akademii Nauk. Autor fundamentalnych prac z zakresu budowy atomu wodoru, sformułował zasadę kom-plementarności (1928) i związanej z nią próby filozoficznej interpretacji podstaw mechaniki kwantowej. Model atomu Bohra był pierwszym teoretycznym modelem budowy atomu, powstałym w wyniku uzupełnienia planetarnego modelu atomu E. Rutherforda warunkami kwantowymi zwanymi postulatami Bohra. Prowadził badania teoretyczne nad rozszczepieniem jądra. Podał (wraz z J. A. Wheelerem) tak zwany model kroplowy jądra atomowego. W Danii zdobył także popularność jako sportowiec - grał w piłkę nożną.
Polecamy