Marcello Malpighi

Włoski biolog, anatom i lekarz, twórca anatomii mikroskopowej. Studiował medycynę na uniwersytecie w Bolonii. W latach 1656-1691 był profesorem medycyny na tamtejszym uniwersytecie. Jednocześnie w latach 1657-1659 wykładał na uniwersytecie w Pizie, a w roku 1662 - w Mesynie. Od roku 1668 był honorowym członkiem naukowego Towarzystwa Królewskiego w Londynie - Royał Society. W roku 1691 z powodu czynionych mu przez kolegów lekarzy przykrości musiał porzucić karierę uniwersytecką i został osobistym lekarzem papieża Innocentego XII w Rzymie. Jeden z pierwszych uczonych, który zastosował mikroskop do badań tkanek zwierzęcych i roślinnych oraz wprowadził różne metody ich barwienia ułatwiające obserwację. W roku 1660 opisał czerwone ciałka krwi kręgowców, a rok później (1661) wykrył naczynia włosowate - najmniejsze naczynia krwionośne, stanowiące połączenia między tętnicami a żyłami. Tym odkryciem uzupełnił teorię krążenia krwi podaną przez Williama Harveya, profesora Królewskiej Szkoły Medycznej w Londynie, twórcę pierwszego prawidłowego opisu budowy i funkcjonowania krwi obi egu. W tym samym roku (1661) wykrył pęcherzykowatą strukturę płuc. Podczas badań mikroskopowych nerek odkrył w nich i opisał sploty naczyń włosowatych, nazwanych później kłębkami nerkowymi Malpighiego lub ciałkiem nerkowym Malpighiego. Stanowią one początek układu wydalniczego i są miejscem filtracji krwi i powstawania tzw. moczu pierwotnego. Wykrył także warstwę twórczą wielowarstwowego nabłonka płaskiego oraz skupienia leukocytów w śledzionie. Obserwował i badał owady: wykrył u nich m.in. system tchawek i przetchlinek, cewkowate narządy wydalnicze zwane cewkami Malpighiego u wijów i pajęczaków, szczegółowo zbadał jedwabnika, opisując m.in. jego gruczoły przędne. Jeśli chodzi o rośliny, opisał ich komórkową budowę, m.in. szczegółowo podał budowę łodygi, zbadał funkcję liści w wytwarzaniu i magazynowaniu pokarmu, budowę nasienia i przebieg kiełkowania oraz znaczenie liścieni. Nie zdawał jednak sobie sprawy z wagi odkryć z zakresu anatomii roślin. Interesował się również embriologią, badał m.in. rozwój kurczęcia. Mimo uznania w kołach naukowych Europy nie zyskał za życia sławy w ojczyźnie.
Polecamy