Julian Fałat

Malarz polski. Urodził się w Tuligowicach, zmarł w Bystrej na Śląsku. W latach 1870-1871 studiował w Szkole Sztuk Pięknych w Krakowie, a następnie w latach 1878-1880 w Akademii Sztuk Pięknych w Monachium. Podróżował do Włoch, Francji (Paryż), Hiszpanii i na Daleki Wschód. W latach 1886-1895 przebywał w Berlinie na zaproszenie cesarza Wilhelma II. Tam wspólnie z Wojciechem Kossakiem malował m.in. panoramę „Przejście przez Berezynę". W roku 1895 został powołany na stanowisko dyrektora krakowskiej Szkoły Sztuk Pięknych, zwolnione po śmierci Jana Matejki. Fałat był już wówczas artystą dojrzałym i cenionym, popierającym nowoczesne kierunki malarskie. Wkrótce przekształcił krakowską uczelnię w akademię. Unowocześnił system nauczania, powołując wielu nowych profesorów, m.in. Leona Wyczółkowskiego, Jacka Malczewskiego, Jana Stanisławskiego, Teodora Axentowicza, Konstantego Laszczkę, a później Józefa Mehoffera i Stanisława Wyspiańskiego. Wielokrotnie wyjeżdżał na Polesie i na Litwę, skąd czerpał tematy do prac. Wizyty w Nieświeżu miały duże znaczenie w twórczości artysty, zwłaszcza pobyt w roku 1886, w gościnie u Radziwiłłów. Zafascynowały go tam urządzane polowania, które stały się od tej pory jednym z ulubionych tematów artysty, chociaż malował je już wcześniej. Umiał uchwycić w tych kompozycjach atmosferę napięcia kontrastującą z monumentalnym spokojem natury. Mimo iż uprawiał różne techniki malarskie, to najchętniej posługiwał się akwarelą. W zakresie operowania plamą barwną i światłem wykorzystywał zdobycze impresjonizmu. Do historii sztuki przeszedł jako wybitny akwarelista. Technika akwarelowa pozwalała artyście uzyskiwać subtelne tony i rozlewne blade plamy o rozmytych konturach, niemożliwe do uzyskania w malarstwie olejnym. Malował realistyczne sceny rodzajowe (m.in. „Zaloty myśliwca" 1897), obrazy o tematyce myśliwskiej („Polowanie w Nieświeżu" 1881, „Powrót z polowania" 1892). Malował też krajobrazy, zwłaszcza pejzaże zimowe, w tym liczne wersje „Potoku w śniegu". Pasjonowały go tematy trudne: nawisy śnieżne nad płynącym potokiem, układ plam słońca i cienia na wiejskich drewnianych kościółkach, m.in. w Bystrzycy i w Osieku, zabytkowa architektura Krakowa. Rzadziej malował portrety i martwe natury.
Polecamy