Józef Ignacy Kraszewski

Powieściopisarz, poeta, publicysta, krytyk literacki, dziennikarz, wydawca, działacz społeczny i polityczny. Pochodził z rodziny szlacheckiej. Dzieciństwo spędził u babki na Podlasiu, w Romanowie. Uczęszczał do szkół: w Białej Podlaskiej, Lublinie i Swisłoczy. W roku 1829 rozpoczął na Uniwersytecie Wileńskim studia w dziedzinie literatury. Na ten rok przypada też prawdopodobnie jego debiut literacki. Rok później został aresztowany za udział w spisku przedpowstaniowym. Zwolniony po dwóch latach dzięki staraniom rodziny, od 19 marca 1832 roku do lipca roku następnego przebywał pod nadzorem policyjnym w Wilnie, po czym wyjechał do majątku ojca Dołhe. W latach 1837-1853 gospodarował samodzielnie na Wołyniu (od 1840 r. w majątkach własnych -Gródku i Hubinie). Jesienią roku 1853 osiadł w Żytomierzu. W roku 1858 odbył kilkumiesięczną podróż do krajów Europy Zachodniej. Rok później objął w Warszawie redakcję „Gazety Codziennej" (od 1861 r. „Gazety Polskiej"), którą kierował do końca roku 1862. W styczniu 1863 roku, zagrożony aresztowaniem, wyjechał za granicę i osiadł w Dreźnie. W roku 1868 otrzymał obywatelstwo Saksonii. Kontakt z krajem utrzymywał przez obfitą korespondencję i współpracę z czasopismami wszystkich zaborów. W prasie europejskiej piętnował propagandę rosyjską skierowaną przeciwko polskim powstaniom narodowym. Lata 1864-1876 to okres ożywionej działalności politycznej pisarza. Od roku 1876 poświęcił się prawie wyłącznie twórczości literackiej. W 1883 roku aresztowany w Berlinie pod zarzutem współpracy z wywiadem francuskim, został skazany na trzy i pół roku twierdzy i osadzony w Magdeburgu. Zwolniony w roku 1885 na półroczny urlop zdrowotny, wyjechał do San Remo. Zmarł w Genewie. Pochowany w Krakowie w grobach zasłużonych, w kościele Na Skałce. Józef Ignacy Kraszewski to autor powieści historycznych (m.in. „Zygmuntowskie czasy" 1846, „Hrabina Cosel" 1874, „Stara baśń" 1875, „Król chłopów" 1881), powieści ludowych (m.in. „Ulana" 1843, „Chata za wsią" 1854-1855), współczesnych powieści społeczno-obyczajowych i społeczno-politycznych („Latarnia czarnoksięska" 1843-1844, „Dziecię Starego Miasta" 1863). Ponadto był płodnym publicystą, pisał także wiersze, opowiadania, dramaty, szkice i studia literackie.
Polecamy