Joseph Lister

Chirurg angielski. Pochodził z rodziny arystokratycznej (był baronem). Studia medyczne odbył w University College w Londynie i jako wybitny student w roku 1852 otrzymał dyplom lekarski. Specjalizował się w chirurgii. W roku 1860 został profesorem uniwersytetu w Glasgow, a rok później chirurgiem Royal Infirmary w tym mieście. Stanowisko to piastował przez prawie osiem lat. W tym właśnie czasie zaczął opracowywać metody antyseptyki, zainspirowany artykułem Ludwika Pasteura na temat pochodzenia chorób zakaźnych. Doszedł wtedy do następującego wniosku: jeżeli choroby zakaźne są wynikiem działania mikrobów, to metodą zapobiegawczą zakażeniom pooperacyjnym (m.in. powszechnej wtedy gangrenie) jest unieszkodliwienie zarazków wcześniej, zanim dostaną się do rany. Antyseptykę wprowadził do chirurgii w roku 1867. Jako środka bakteriobójczego użył kwasu karbolowego. Nie tylko mył ręce przed operacją, ale kazał także wyjaławiać narzędzia chirurgiczne i opatrunki oraz myć rany i rozpylać karbol na sali operacyjnej. W wyniku tych zabiegów wysoka śmiertelność wśród pacjentów spadła. W latach 1861-1867 na męskiej sali śmiertelność po operacjach ofiar wypadków wynosiła 45 procent, a dwa lata po wprowadzeniu antyseptyki zmalała do 15 procent. Mimo takich wyników pierwsza opublikowana praca na temat antyseptyki (1867) nie spotkała się z szerszym zainteresowaniem. Dopiero pod koniec życia Listera zasady chirurgii antyseptycznej zaczęto stosować powszechnie. W roku 1867 Lister został wykładowcą na uniwersytecie w Edynburgu, a w latach 1877-1892 - w King's College w Londynie, gdzie pracował ponad piętnaście lat. Oprócz wykładów prowadził pokazowe operacje antyseptyczne. W 1875 roku jeździł po Niemczech z wykładami na temat swoich metod przeprowadzania operacji, a następnie objechał z pokazami Stany Zjednoczone. Ponadto Lister opracował wiele nowych metod operacyjnych, a także wprowadził do chirurgii wchłaniające się szwy z jelita baraniego - katgutu. Doczekał się w końcu zasłużonego uznania oraz wielu zaszczytów: przez pięć lat (1885-1890) piastował funkcję prezesa prestiżowego londyńskiego towarzystwa naukowego - Royal Society. Był też osobistym lekarzem królowej Wiktorii.
Polecamy