Johannes Gutenberg

Niemiecki złotnik, mincerz i wynalazca druku. Pochodził z rodziny zamożnych mieszczan mogunckich. Nazwisko Gutenberg przybrał od nazwy rodzinnej posiadłości. W roku 1420 opuścił Moguncję i osiadł w Strasburgu, gdzie pracował jako złotnik i szlifierz drogich kamieni. Tam też zaczął opracowywać nowy, wydajniejszy i szybszy sposób powielania tekstów. W 1437 roku założył spółkę w celu odbijania drzeworytów i małych druków okolicznościowych, m.in. kalendarzy, listów odpustowych, donat. Około roku 1448 wrócił do Moguncji, gdzie dalej prowadził prace nad udoskonaleniem druku. Około roku 1450 zawarł spółkę z J. Fu-stem, ponieważ sam nie miał pieniędzy. Fust wniósł kapitał, a Gutenberg wiedzę i fachowe umiejętności. Pięć lat później doszło między wspólnikami do nieporozumień i procesu. Wobec niemożności spłacenia długu wyrokiem sądu Fust stał się właścicielem oficyny drukarskiej Gutenberga i wraz z jego uczniem P. Schofferem rozpoczął działalność wydawniczą. Gutenberg mieszkał nadal w Moguncji i prawdopodobnie już nie drukował, choć inne źródła podają, że założył drugą drukarnię, która istniała do roku 1465. Zmarł na dworze arcybiskupa Adolfa von Nassau, który w uznaniu zasług nadał mu tytuł szlachecki. Wynalazek Gutenberga polegał na sporządzeniu aparatu do odlewania czcionek, czyli metalowych klocków z wypukłymi literami na wierzchu, zestawienia ich w kolumny oraz zbudowaniu prasy do odbijania dowolnej liczby kart z jednego składu. Po raz pierwszy w Europie zastosowano ruchome czcionki. Po długoletnich przygotowaniach Gutenberg wydał w roku 1455 (lub 1456) Biblię zwaną 42-wierszową, będącą nie tylko pierwszą książką drukowaną, ale też arcydziełem sztuki typograficznej. Druk jej trwał dwa lata. Gutenberg korzystał przy jej drukowaniu z 290 odrębnych znaków i 50 tysięcy czcionek, których krój był wzorowany na czcionce gotyckiej -teksturze. Nakład Biblii wynosił 165 egzemplarzy tłoczonych na papierze i 35 na pergaminie. Dwa lata później ukazał się drukiem „Psałterz moguncki" (1457), firmowany już przez Fusta i Schoffera, choć było to dzieło Gutenberga, odbite z przygotowanego przez niego składu. Druk ten, wykonany na pergaminie, z inicjałami sporządzonymi techniką metalorytniczą, był pierwszym drukiem mającym kolofon, czyli adres wydawniczy.
Polecamy