Jan Sebastian Bach

Genialny kompozytor niemiecki i organista. Był najmłodszym, a zarazem najwybitniejszym z sześciu synów Jo-hanna Ambrosiusa, muzyka miejskiego w Ei-senach. Sam również miał liczną rodzinę: z pierwszą żoną Barbarą - siedmioro dzieci, z drugą zaś, Anną Magdaleną - trzynaścioro. Jednakże dziesięcioro z nich zmarło w niemowlęctwie lub we wczesnych latach dziecięcych. Mając na utrzymaniu liczną rodzinę, musiał przenosić się z miejsca na miejsce w poszukiwaniu większych zarobków. Imał się różnych zajęć. Był organistą w Arnstadt i Miihlhausen (1703-1707), muzykiem i organistą na dworze księcia Wilhelma Ernesta w Weimarze (1708-1714), koncertmistrzem kapeli weimarskiej (1714-1717), organistą na dworze księcia Leopolda w Kóthen (1717— 1723), kantorem szkoły Świętego Tomasza w Lipsku (1723-1750). Także w Lipsku w latach 1729-1741 prowadził koncerty Collegium Musicum. W dziedzinie muzyki Bach był właściwie samoukiem: gry na instrumentach klawiszowych i skrzypcach uczył się w domu rodzinnym, a na organach u swego brata Johanna Christopha. Charakter miał trudny. Ciągle wiódł spory ze swymi zwierzchnikami, władzami kościelnymi i miejskimi, które nie zawsze doceniały talent kompozytora. Pisał wyłącznie muzykę użytkową, tworząc kompozycje na zamówienie. Mimo to jego utwory stanowią szczytowe osiągniecie muzyki baroku. Był mistrzem kompozycji polifonicznych, czyli wielogłosowych, zwłaszcza fugi. Za życia ceniono go jedynie jako organistę i nauczyciela. Jego sława kompozytorska datuje się od 1829 roku. Wtedy bowiem Feliks Mendelssohn Bartholdy odtworzył powstałą w 1729 roku „Pasję według świętego Mateusza". Sześć lat wcześniej Bach napisał „Pasję według świętego Jana" i „Magnificat". W roku 1733 skom-ponowł wspaniałe dzieło: „Mszę h-moll". Jan Sebastian Bach jest też autorem m.in. ponad 200 kantat kościelnych i świeckich, chorałów, motetów, muzyki instrumentalnej, w tym suit (m.in. „Suity angielskie", „Suity francuskie") i koncertów (m.in. „VI koncertów brandenburskich"). Twórczość organowa obejmuje fantazje, preludia, fugi, opracowania chorałowe. Dla przyszłych pokoleń kompozytorów stał się niedoścignionym wzorem i mistrzem. Witold Lutosławski powiedział: „Gdyby jakimś przewrotnym cudem odjęto nam to, co zbudowała w nas twórczość największego z geniuszów muzycznych ludzkości, nie moglibyśmy w tym spustoszeniu poznać samych siebie".
Polecamy