Jan Kochanowski

Najwybitniejszy poeta polskiego odrodzenia. Pochodził z rodziny szlacheckiej. W latach 1544-1549? był studentem wydziału sztuk wyzwolonych Akademii Krakowskiej, w latach 1551-1552 i 1555-1556 studiował na uniwersytecie w Królewcu, a w latach 1552-1555 - na słynnym uniwersytecie w Padwie. W latach 1556-1559 wyjeżdżał dwa razy do Włoch i Francji. We Francji w roku 1559 poznał wybitnego poetę francuskiego Pierre'a de Ronsarda, który propagował twórczość w rodzimym języku. Ostatecznie wrócił do ojczyzny w maju 1559 roku. Po powrocie do kraju przebywał na dworach możnych: od roku 1563 na dworze marszałka Jana Firleja, potem biskupa Filipa Padniewskiego, a od roku 1564 -na dworze króla Zygmunta Augusta, którego był jednym z sekretarzy. Około 1570 roku porzucił służbę u króla i osiadł w Czarnole-sie. Lata pobytu na dworze królewskim stanowią najbardziej wszechstronny okres jego twórczości poetyckiej, związany z atmosferą renesansowego Krakowa i Wawelu. Był to także okres zainteresowań Kochanowskiego sprawami ideowymi tamtych czasów, to znaczy reformacją, oraz polityką państwa. Prawdopodobnie około roku 1575 ożenił się z Dorotą Podlodowską. Kochanowski zmarł nagle podczas pobytu w Lublinie. Pochowany został w Zwoleniu. Początkowo pisał po łacinie, głównie elegie, epigramaty i epitafia. Potem, pod wpływem idei renesansowych, zaczął tworzyć w języku polskim. W jego dorobku poetyckim zachwyca nie tylko nowoczesny język poetycki i bogactwo nowych form (gatunkowych, wersyfikacyjnych, stylistycznych), które wprowadził do polskiej poezji, ale także umiejętność przekazania subtelności stanów duszy i przeżyć, począwszy od radosnych, pogodnych pieśni poświęconych życiu na wsi (m.in. „Pieśń świętojańska o sobótce", po 1570) i żartobliwych, nierzadko frywolnych fraszek, a na dramatycznych, pełnych bólu po stracie ukochanej córeczki Urszulki „Trenach" (1580) skończywszy. Jan Kochanowski jest także m.in. autorem pierwszej polskiej tragedii renesansowej „Odprawa posłów greckich" (1578), liryków religijnych, w tym przekładu psalmów - „Psałterz Dawidów" (1579) i wierszy okolicznościowych. To największa indywidualność poetycka Słowiańszczyzny od renesansu aż do romantyzmu. Wywarł wielki wpływ na całe pokolenia poetów nie tylko polskich.
Polecamy