James Joyce

Pisarz irlandzki tworzący w języku angielskim. Urodził się w Dublinie. Pochodził z rodziny katolickiej. Od szóstego roku życia uczył się w szkołach jezuickich - mieszkał z dala od rodziny w internatach. Studiował na wydziale filozoficznym uniwersytetu w Dublinie. Po ukończeniu studiów w roku 1904 wyjechał do Londynu, gdzie spotkał Williama Butlera Yeatsa, poetę i prozaika irlandzkiego. Do wybuchu I wojny światowej uczył języka angielskiego w szkole Berlitza w Trieście. W roku 1920 zamieszkał w Paryżu. Podczas II wojny światowej wyemigrował do Szwajcarii, do Zurychu, i tam zmarł. W roku 1907 zadebiutował tomikiem wierszy „Chamber Musie" („Muzyka kameralna"). Siedem lat później ukazały się naturalistyczno-symbolistyczne opowiadania „Dublińczycy", w których ukazał Dublin jako miasto upadku obyczajów. Wydanie tych opowiadań spowodowało konflikt pisarza nie tylko z ojczystą Irlandią, ale także z Anglią i Stanami Zjednoczonymi. Chodziło tu głównie o reakcje drukarzy i cenzorów. Mimo iż wydawca angielski przyjął tekst do druku w roku 1906, wydał „Dublińczyków" dopiero w roku 1914. Po opublikowaniu opowiadań obrazili się na Joyce'a liczni ludzie sportretowani przez autora jako bohaterowie autentycznych, lecz niepochlebnych wydarzeń. W roku 1916 Joyce wydał powieść „Portret artysty z czasów młodości", w której oprócz wątków biograficznych zawarł swoje artystyczne kredo. W utworze tym wprowadził tzw. epifanie - charakterystyczny element prozy Joyce'a. Są to fragmenty prozy poetyckiej nie przekraczające stronicy, mające często charakter symboliczny. Najwybitniejszą, a zarazem najgłośniejszą powieścią Joyce'a jest „Ulisses" wydany w roku 1922. Świat „Odysei" Homera, którą był zafascynowany od lat szkolnych, autor przeniósł na ulice i zaułki rodzinnego miasta. Odyseuszem był Żyd, Leopold Bloom, a Telemachem poszukującym ojca - Stefan Dedalus, literackie wcielenie samego Joyce'a. W utworze dochodzi do przenikania się różnych historycznie warstw pogańskiej i chrześcijańskiej kultury Europy. Akcja „Ulissesa" rozgrywa się w jednym dniu - 16 czerwca roku 1904. Ostatnim dziełem Joyce'a jest poemat prozą „Finnegan's Wake" (1939). James Joyce to jeden z najwybitniejszych nowatorów prozy XX wieku.
Polecamy