Immanuel Kant

Filozof niemiecki. Urodził się w Królewcu w rodzinie rzemieślniczej. W tym mieście żył, studiował, nauczał i zmarł. W roku 1740 rozpoczął studia na miejscowym uniwersytecie: studiował filozofię, fizykę, matematykę i teologię. Po ukończeniu studiów przez dziesięć lat pracował jako nauczyciel prywatny. W roku 1755 został na uczelni w Królewcu docentem i przez piętnaście lat wykładał logikę, fizykę, matematykę, etykę i geografię. W latach 1770-1796 był profesorem logiki i matematyki, dziekanem, a następnie rektorem uniwersytetu. Nigdy nie założył rodziny. Prowadził niezwykle uporządkowany tryb życia. Wprawdzie nigdy nie opuszczał miejsca swojego zamieszkania, ale interesował się wydarzeniami politycznymi w Europie. Napisał pamflet, w którym zarysował filozoficzną interpretację zniesienia wojen. Według niego wojny hamowały postęp naukowy i handel i w ten sposób przeszkadzały rozwojowi ludzkości. Swoje idee filozoficzne zawarł w dziele „Krytyka czystego rozumu" wydanym w roku 1781. Zajął się w nim krytyczną analizą umysłu ludzkiego i jego istotnych ograniczeń. Krytyka ta doprowadziła do tezy nazwanej przez Kanta „przewrotem kopernikańskim". Kant twierdził, że tym, co poznajemy, są zjawiska (gr. phaenomena), podczas gdy rzeczy same w sobie są niepoznawalne (gr. noumena). Wiedza powstaje na podstawie doświadczeń, z wyjątkiem pewnych sądów a priori (poznanie dane człowiekowi niezależnie od doświadczenia), które nasz umysł otrzymał jako racjonalne uposażenie. Żeby poznać świat, potrzebny jest rozum. Równie ważną rolę odgrywają zmysły - aby jakąś rzecz poznać, trzeba jej dotknąć. Wzór stanowiły dla niego nauki matematyczne. W etyce był zwolennikiem tzw. imperatywu kategorycznego - bezwarunkowego nakazu: „Postępuj tylko wedle takiej zasady, co do której mógłbyś jednocześnie chcieć, aby stała się prawem powszechnym". W roku 1783 ukazało się kolejne dzieło Kanta „Prolegomena do wszelkiej przyszłej metafizyki", dwa lata później „Uzasadnienie metafizyki moralności" (1785), a w roku 1788 „Krytyka praktycznego rozumu". Ostatnim dziełem była „Krytyka władzy sądzenia" (1791). Kant zapoczątkował okres klasycznej filozofii niemieckiej, na który składały się wielkie systemy idealistyczne. Jest twórcą systemu filozoficznego nazwanego kantyzmem.
Polecamy