Ignacy Domeyko

Polski mineralog, geolog i inżynier górnik. Urodził się w Niedźwiadce w Nowogródzkiem, zmarł w Santiago de Chile. Podczas stadiów na uniwersytecie w Wilnie należał do Towarzystwa Filomatów. Brał udział w powstaniu listopadowym w roku 1830, a po jego upadku znalazł się na emigracji, najpierw w Dreźnie, a potem w Paryżu. Na emigracji prowadził dalej stadia geologiczne i górnicze. W roku 1837 ukończył w Paryżu École des Mines (Szkołę Górniczą) jako inżynier górnik. Podczas pobytu we Francji opracował teoretycznie i na mapach syntezę fizjograficzną Polski. W roku 1838 wyjechał do Chile, gdzie stworzył naukowe podstawy eksploatacji bogactw naturalnych. W latach 1838-1846 dokonał wielu trudnych wejść na szczyty Andów. Pierwszy zbadał wulkany Autaco i Chilla oraz meteoryty z pustyni Atakama. Od roku 1838 był profesorem w kolegium górniczym La Serena w Coquimbo. Oprócz tego przeprowadzał analizy nadsyłanych minerałów. W roku 1846 został profesorem mineralogii na uniwersytecie w Santiago, a w latach 1867-1883 pełnił obowiązki rektora tej uczelni. Oprócz geologii i górnictwa zajmował się organizacją nauczania oraz propagowaniem nauki. Założył sieć meteorologiczną i muzeum etnograficzne. Występował w obronie zagrożonych postępującą kolonizacją Araukanów - Indian mieszkających na południu kraju. W 1845 roku opracował monografię ich krainy zatytułowaną „Araukania i jej mieszkańcy". W roku 1846 opracował mapę geologiczną Chile, był bowiem odkrywcą wielu nie znanych dotąd złóż, m.in. srebra, węgla kamiennego oraz wód zwykłych i mineralnych. Napisał ponad 130 prac naukowych w języku polskim, niemieckim, francuskim i hiszpańskim. Do końca życia utrzymywał kontakty z krajem rodzinnym. W roku 1875 został członkiem Polskiej Akademii Umiejętności, a w 1884 roku odwiedził Polskę. Był także członkiem wielu towarzystw naukowych na świecie. Jego działalność naukowa i społeczna przyczyniła się do rozwoju Chile zarówno pod względem kulturalnym, jak i gospodarczym. Został przez Chilijczyków uznany za jednego z najbardziej zasłużonych dla tego kraju. Badania formacji jurajskiej, odkrycie wielu nieznanych minerałów przyniosły Ignacemu Domeyce światową sławę. Jego imieniem zostały nazwane: minerał (domey-kit), małż (Nautilus domeykus), amonit chilijski {Amonites domeykanus), pasmo górskie w Andach (Cordillera Domeyko), wiele pojedynczych szczytów i miasto Domeyko, leżące u stóp Gór Domeyki.
Polecamy