Homer

Grecki poeta epicki, twórca „Iliady" i „Odysei". Już starożytni nie wiedzieli nic o jego życiu. Według tradycji był ociemniałym śpiewakiem. O jego pochodzenie spierało się siedem miast greckich: Chios, Kolofon, Smyma, Itaka, Pylos, Argos, Ateny. Najprawdopodobniej pochodził z Chios. Za takim twierdzeniem przemawia język i akcja wydarzeń w dziełach oraz tradycja. Przypuszcza się, że „Iliada" powstała około roku 800 p.n.e., a „Odyseja" około 750 roku p.n.e. Według świadectwa starożytnych oba poematy epickie, w formie, jaką dziś znamy, powstały w Atenach za czasów Pizystrata (pod koniec VI wieku p.n.e.). Treścią „Iliady" są dzieje czterdziestu dni w dziesiątym roku oblężenia Troi przez Greków. Akcja „Odysei" również zawarta jest w czterdziestu dniach i opiewa powrót Odyse-usza, jednego z greckich uczestników wojny trojańskiej, do ojczystej Itaki. Oba te utwory łączą także inne podobieństwa warsztatowe, m.in. autor od razu wprowadza słuchacza (dawne utwory były śpiewane albo recytowane) w akcję w pełnym toku, a o wcześniejszych zdarzeniach dowiaduje się on z wypowiedzi bohaterów utworów. Stanowi to dla badaczy literatury i histoiyków dowód, że Homer żył naprawdę i że oba dzieła wyszły spod pióra tego samego twórcy. Takie dowody były konieczne, ponieważ w XVII wieku Francois Hedelin DAubignac, francuski teoretyk teatru, stwierdził, że Homer nigdy nie istniał, a „Iliada" i „Odyseja" to zbiory odrębnych poematów różnych pieśniarzy, ich redaktorami zaś są dwaj różni poeci. Teza ta zyskała wielu zwolenników. Naukowo starał się ją poprzeć w roku 1795 uczony niemiecki, Friedrich August Wolf. Takie przypuszczenia znane były już w starożytności. Wyrazili je dwaj greccy gramatycy: Hellanikos i Ksenon. Za trzon „Iliady" uznali oni poemat o czynach Achillesa pod Troją, za główny wątek „Odysei" - pieśń o powrocie Odysa i rzezi zalotników. Jednakże wnikliwe badania literackie i histoiyczne udowodniły, że poematy są dziełem tego samego autora: odrzucono m.in. koronny zarzut o niemożności spisania przez Homera swoich dzieł, ponieważ nie znano wtedy jeszcze pisma. Ponad wszelką wątpliwość dowiedziono, że pismo było w ogólnym użyciu już w czasach pierwszych olimpiad i że Homer mógł spisać swoje poematy, które wywarły wielki wpływ na dzieje cywilizacji nie tylko z europejskiego śródziemnomorskiego kręgu kulturowego, ale także na kulturę i sztukę światową.
Polecamy