Galileusz

Włoski fizyk, astronom i filozof. W dzieciństwie wykazywał duże uzdolnienia muzyczne i plastyczne. Interesował się literaturą. Za namową ojca podjął studia medyczne na uniwersytecie w mieście rodzinnym Pizie, a następnie we Florencji. Jednocześnie studiował filozofię i matematykę. W latach 1589-1592 i od roku 1610 był profesorem matematyki na uniwersytecie w Pizie, a w latach 1592-1610 - na uniwersytecie w Padwie, gdzie pierwszy zaczął wykładać wjęzyku włoskim. W roku 1583 odkrył prawo ruchu wahadła, obserwując w katedrze w Pizie wahania rozkołysanego świecznika. Trzy lata później zbudował wagę hydrostatyczną, a w roku 1602 odkrył prawo swobodnego spadania ciał. W następnym roku (1603, według innych źródeł 1609) jako jeden z pierwszych zbudował lunetę i zastosował ją do obserwacji astronomicznych. W latach 1609-1611 w wyniku obserwacji nieba odkrył góry na Księżycu, satelity Jowisza, fazy Wenus, plamy na Słońcu oraz stwierdził obrót Słońca dokoła osi. Odkrycia te podważały istniejące wówczas poglądy naukowe, potwierdzały zaś słuszność teorii Kopernika, która nie była uznawana przez Kościół. W 1615 roku Galileusz został wezwany do Rzymu przed trybunał Świętej Inkwizycji, gdzie miał się wytłumaczyć z owych badań. Trybunał zabronił mu głoszenia poglądów, potwierdzających słuszność teorii heliocentrycznej. Korzystając jednak z przychylności papieża Urbana VIII, wydał we Florencji w roku 1632 „Dialog o dwu najważniejszych układach świata: ptolemeuszo-wym i kopernikowym", zawierający dyskusje zwolenników teorii kopernikańskiej ze zwolennikami Ptolemeusza. W następnym roku (1633) trybunał inkwizycyjny zmusił go do wyrzeczenia się swoich poglądów, a dzieło zostało zakazane (na indeksie było do roku 1822). Wtedy Galileusz wypowiedzieć miał słynne słowa: E pur si muove - „A jednak się kręci". Do końca życia pozostawał pod nadzorem inkwizycji (przebywał początkowo w Rzymie, a potem koło Florencji). Mimo to kontynuował pracę twórczą. W roku 1637, na kilka miesięcy przed utratą wzroku, odkrył librację (pozorne okresowe zmiany położenia) Księżyca. W roku następnym wydał w Lejdzie „Dialogi i dowodzenia matematyczne", będące zbiorem podstawowych prac z zakresu mechaniki. Przeprowadził także po raz pierwszy doświadczenia ze spadaniem ciał, uwzględniając opór stawiany przez powietrze, chociaż nie sformułował zasad.
Polecamy