Galen

Najwybitniejszy po Hipokratesie lekarz starożytności. Naukę medycyny rozpoczął w wieku 17 lat w rodzinnym mieście, Pergamonie. Później studiował w Smyrnie, Koryncie, Palestynie i Aleksandrii. Po powrocie do Pergamonu był w latach 158-161 lekarzem gladiatorów. Od roku 161 przebywał w Rzymie, gdzie szybko zdobył sławę i został przybocznym lekarzem cesarzy: Marka Aureliusza, Lucjusza Werusa i Kommodusa. Oprócz praktyki lekarskiej uprawiał twórczość naukową i literacką. Sam wymienia 156 swoich prac, było ich jednak więcej. Działalność Galena obejmuje wszystkie gałęzie medycyny, najsłabiej przejawiając się w chirurgii, położnictwie i epidemiologii. Galen jest twórcą wiedzy o lekach i ich różnych postaciach - twierdził, że postęp w kuracji zależy od postaci leków. Wprowadził nowe rodzaje leków: proszki, wyciągi, nalewki na wodzie, spirytusie i winie, noszące do dziś nazwę preparatów galenowych, czyli leków otrzymywanych w wyniku rozdrabniania, rozcierania, ekstrakcji itp. surowców pochodzenia roślinnego, zwierzęcego i mineralnego. Usystematyzował nagromadzone w ciągu stuleci przepisy, z których korzystano przez następne piętnaście wieków. Badał padłe zwierzęta, a nawet wykonywał wiwisekcje (tzn. zabiegi operacyjne na żywych zwierzętach), w wyniku czego sprostował wiele błędnych pojęć z dziedziny anatomii i fizjologii. W poglądach filozoficznych łączył koncepcje Platona, stoików i Arystotelesa. Jego pisma dzielą się na 3 grupy: 1. Pisma medyczne obejmujące wszystkie dziedziny medycyny, tzn. teorię i podział medycyny, fizjologię, anatomię, naukę o pulsie, higienę, dietetykę, terapię i patologię. Najsłynniejsze prace z tego zakresu to m.in. „Techne iatrike" („Sztuka lekarska") nazwana później „Mikrotechne", i „The-rapeutike methodos" („Metody leczenia") - późniejsza „Makrotechne"; 2. Pisma filozoficzne i logiczne, m.in. „Eisagoge logikę" („Wstęp do logiki"); 3. Pisma filologiczne i retoryczne. Utwory te dotyczyły głównie badań nad językiem dawnych pisarzy attyckich. Ogółem zachowało się 150 autentycznych pism Galena i wiele fragmentów. W religii przyjmował istnienie bogów i boskiego przeznaczenia. Pojęcie bóstwa identyfikował z pojęciem wszystko przenikającego rozumu - nous. Galen przyczynił się do rozwoju logiki tradycyjnej.
Polecamy