Francisco de Goya

Wybitny malarz i grafik hiszpański. W latach 1760-1764 uczył się u Luzána y Martineza w Saragos-sie. Bez powodzenia zdawał egzaminy do Academii de S. Fernando w Madrycie. Dopiero w roku 1766 dostał się do atelier Francisca Bayéu. W latach 1770-1771 odbył podróż do Włoch. Po powrocie do kraju otrzymał zamówienie na wykonanie fresków w kościele El Pilar w Saragossie. W roku 1773 przeniósł się do Madrytu. Dwa lata później został zatrudniony w manufakturze arrasów jako projektant. Ta praca oraz namalowany dla jednego z kościołów w roku 1780 obraz „Chrystus" przyniosły Goi uznanie. W tymże roku został członkiem Academii de S. Fernando, a w roku 1795 jej prezesem. W latach 1786-1799 był głównym malarzem dworu królewskiego. Mimo tego stanowiska Goya zachował niezależność poglądów. W roku 1792 na skutek przebytej choroby ogłuchł. W roku 1798 król powierzył mu wykonanie polichromii w klasztorze S. Antonio de la Florida w Madrycie. Jako zwolennik przemian w duchu oświecenia zamanifestował swoją krytyczną postawę wobec panującego układu społecznego w cyklu grafik pt. „Kaprysy" (1796-1798), z których najbardziej znana to „Gdy rozum śpi, budzą się upiory". W roku 1820, przebywając w swojej posiadłości w Quinta del Sordo w Madrycie, namalował słynne fantastyczno-demoniczne czarne malowidła. Ukazywał w nich świat swoich marzeń i urojeń. Protestując przeciwko prześladowaniom liberałów, wyjechał w roku 1824 do Bordeaux, gdzie zmarł cztery lata później. Goya malował portrety (m.in. „Księżna Altamirazcórką" 1787, „Księżna Alba" 1795 i 1797, „Rodzina króla Karola IV" 1800), sceny rodzajowe (m.in. „Maja naga", „Maja ubrana" 1797-1799, „Dziewczyna z parasolką" 1813-1818), obrazy przedstawiające walkę narodu hiszpańskiego z wojskami Napoleona (m.in. „Rozstrzelanie powstańców madryckich 3 maja 1808 r." 1814). Wątek narodowowyzwoleńczy kontynuował także w cyklu grafik z lat 1810-1815 pt. „Okrucieństwa wojny". Zawarł w nich kronikę wydarzeń przedstawiającą okropności czasów prześladowań i terroru. Sztuka Goi stanowiła inspirację dla artystów następnych pokoleń. Jego swobodny, ekspresyjny sposób malowania, ostrość widzenia i dobór tematów były zapowiedzią nadchodzącego romantyzmu.
Polecamy