Drakon

Prawodawca ateński, twórca pierwszego pisanego kodeksu praw. Pochodził ze starego rodu szlacheckiego. Wybrany na archonta (jeden z dziewięciu najwyższych urzędników w Atenach), w 621 roku p.n.e. otrzymał polecenie spisania prawa zwyczajowego i uregulowania porządku prawnego. Czynność tę powierzano zawsze w Grecji osobie cieszącej się powszechnym zaufaniem, zwanej „pojednawcą" lub „osobą pamiętającą o słuszności". Drakon spisał więc po raz pierwszy istniejące do jego czasów prawo zwyczajowe, zwłaszcza zaś prawo karne. Mniej więcej w tym samym czasie we wszystkich skodyfikowanych ustawodawstwach greckich został określony wymiar kary i odtąd sędzia nie mógł już karać dowolnie. Przepisy prawne często miały jednak charakter zemsty. Prawodawstwo Drakona nie różnicowało przestępstw na mniejsze i większe, rozróżniało jednak zabójstwo umyślne i nieumyślne, to znaczy zabójstwo prawnie dozwolone, na przykład w obronie własnej. W wypadku zabójstwa mimowolnego karą było wygnanie lub grzywna pieniężna. Gdy sprawca pozostawał nieznany, składano w Atenach doniesienie do prytanów (wysocy urzędnicy rady), a ci oczyszczali kraj od zmazy, rzucając przekleństwo na mordercę i usuwając poza granice kraju narzędzie zbrodni. Prawa Drakona odznaczały się wyjątkową surowością: za prawie wszystkie przestępstwa groziła kara śmierci, na przykład za kradzież, niezależnie od tego, co ukradziono. Poza karą śmierci przewidziane były kary pieniężne, sprzedanie w niewolę, chłosta i pozbawienie praw obywatelskich. Karę więzienia stosowano wyłącznie za nieuiszczanie długów i jako areszt prewencyjny. Żadne przestępstwo (poza sprawami o morderstwo) nie było ścigane z urzędu -ze skargą musiał wystąpić sam poszkodowany. W tradycji greckiej istniała konieczność oczyszczenia się mordercy z winy zabójstwa - potrzebę formalnego oczyszczenia z przelanej krwi głosiła przede wszystkim wyrocznia delficka. Oczyszczeniu podlegał nie tylko zabójca, ale też miejsce, w którym dokonano zbrodni, a czasami nawet cały kraj. Drakon usankcjonował ten zwyczaj: ponieważ morderca splamił całe państwo, państwo musiało zająć się ukaraniem go. Surowość kodeksu ułożonego przez Drakona skłoniła Ateńczyków do tego, że polecili Solonowi ułożenie nowego kodeksu, co też uczynił w 594 roku p.n.e. Do dziś na wyjątkowo surowe przepisy, zarządzenia czy kary używa się określenia „prawa drakońskie" lub „drakońskie kary".
Polecamy