Cyrus II

Król perski od 559 roku p.n.e. z dynastii Achemenidów, twórca monarchii perskiej. Fakty dotyczące pochodzenia Cyrusa II Starszego i jego młodości są niepewne. Według Hcrodota był synem Persa Kambyzesa i Mandany, córki Astyagesa, króla Medów. Ktezjasz, znany lekarz i pisarz starożytności, stanowczo temu zaprzecza w swoim dziele „Persika" („Historia Persji"). Ktezjasz, wzięty przez Persów do niewoli, przez siedemnaście lat był lekarzem na dworze perskiego władcy Artakserksesa II Mne-mona i miał możliwość zbadania istniejących przekazów i dokumentów. Faktem niezaprzeczalnym, odnotowanym przez historyków, jest to, że Cyrus II podbił w latach 553-550 p.n.e. Medię i pozbawił tronu Astyagesa. Podbił także inne kraje Azji sąsiadujące z Persją, w tym Armenię w roku 547 p.n.e. W następnym roku obalił monarchię lidyj-ską, a jej króla Krezusa wziął do niewoli. Miasta greckie w Azji Mniejszej zdobył jego wódz Harpagos. W roku 538 p.n.e. podbił imperium asyryjskie i rok później zajął Babilon. Przekroczywszy rzekę Arakses (Armenia), poniósł klęskę w bitwie z Massagetami, wojowniczym plemieniem koczowniczym z Azji, żyjącym na wschód od Morza Kaspijskiego. Umarł w 529 roku p.n.e. prawdopodobnie na polu bitwy w walce ze Scytami, koczowniczym ludem pochodzenia głównie irańskiego, żyjącym na stepach nad Morzem Czarnym. Cyrus II zapanował prawie nad całą Azją Zachodnią. Olbrzymie królestwo podzielił na satrapie, czyli prowincje zarządzane przez satrapów. Satrapowie sprawowali w prowincji najwyższą władzę administracyjną, sądową i wojskową. Mając tak wielkie uprawnienia, często stawali się samodzielnymi władcami i zagrażali panującemu. Król starał się zapobiec anarchii, wysyłając liczne kontrole. W czasach późniejszych wyraz „satrapa" zaczął oznaczać despotycznego władcę, autokratę, tyrana. Żeby usprawnić administrowanie tak wielkim krajem, Cyrus II kazał budować pomiędzy satrapiami sieć dróg, a dla usprawnienia wymiany handlowej zaczął bić złote monety. Narodom, które znalazły się w obrębie jego królestwa, pozwolił zachować odrębność kulturową i religijną, natomiast bezwzględnie przestrzegał składania danin. Żądał także lojalności politycznej. W tradycji historycznej jest wzorem władcy sprawiedliwego i tolerancyjnego.
Polecamy