Cyceron

Rzymski mąż stanu i filozof Najsławniejszy mówca rzymski. Urodzony w Ar-pinum, kształcił się w Rzymie. Uczył się prawa u najlepszych prawników, a filozofii u słynnych przedstawicieli różnych szkół filozoficznych, w tym u epikurejczyków i stoików. Od 81 roku p.n.e. występował w sądzie jako obrońca i oskarżyciel. Następnie w latach 79-77 p.n.e. wyjechał do Grecji i Azji, gdzie uzupełniał studia. Po powrocie do Rzymu rozpoczął karierę urzędniczą na stanowisku kwestora, a w 75 roku p.n.e. objął urząd senatora jako pierwszy ze swego rodu, homo novus. W roku 69 p.n.e. został edy-lem kurulnym (nadzór nad bezpieczeństwem publicznym, porządkiem, budowlami i aprowizacją w mieście), w 66 p.n.e. - pretorem (urzędnikiem do spraw sądownictwa), a w roku 63 p.n.e. - konsulem (naczelnym urzędnikiem cywilnym i wojskowym w Rzymie). Jako konsul, stłumił powstanie Katyliny, wykonując uchwałę senatu skazującą na śmierć uczestników spisku. Było to niezgodne z prawem, ponieważ obywatel rzymski mógł być skazany jedynie na mocy wyroku sądowego. Z tego powodu sam został skazany na wygnanie (58 p.n.e.) przez swego największego wroga, trybuna ludowego Publiusza Klodiu-sza. Dzięki staraniom przyjaciół rok później wrócił do Rzymu. W czasie wojny domowej Pompejusza z Cezarem stał po stronie Pom-pejusza, potem jednak pogodził się z Cezarem. Po zabójstwie Cezara występował ostro przeciw Antoniuszowi, popierając młodego Oktawiana. W roku 43 p.n.e. doszło do zawarcia drugiego triumwiratu przez Oktawiana, Antoniusza i Lepidusa. Cyceron padł ofiarą proskrypcji. Każdy, kto znalazł się na liście proskrypcyjnej, mógł zostać zabity, a za jego głowę płacono zabójcy dwa talenty. Majątek proskrybowanego podlegał konfiskacie, a jego dzieci i wnuki były naznaczone infamią (pozbawiane praw obywatelskich). Cyceron został zamordowany przez ludzi Antoniusza w swojej willi w Formianum 7 grudnia 43 roku p.n.e. Pisma Cycerona, z których zasłynął (podobnie jak z mów), można podzielić na cztery kategorie: mowy, pisma filozoficzne, dzieła teoretyczne z zakresu retoryki i listy. Do najsłynniejszych należą mowy „Przeciw Werresowi", „Przeciw Katylinie" oraz „Filipiki", tzn. mowy polityczne wygłoszone przeciwko Antoniuszowi. W dziedzinie filozofii Cyceron stworzył jej terminologię łacińską. Zajmował się też teorią wymowy. Dla wieków późniejszych stał się wzorem mówcy politycznego i symbolem walczącego o wolność republikanina.
Polecamy