Christian Doppler

Austriacki fizyk i astronom. Uczył się w gimnazjum w Salzburgu, a następnie wyjechał do Wiednia. Ukończył zarówno stadia na tamtejszej politechnice, jak i na uniwersytecie. Po studiach podjął pracę jako nauczyciel szkoły średniej w Pradze. W roku 1847 został profesorem Akademii Górniczej w Chemnitz. Od roku 1851 był profesorem uniwersytetu w Wiedniu i dyrektorem Instytutu Fizyki. Ogłosił liczne prace z zakresu aberracji światła, teorii barw i przyrządów optycznych, to znaczy teorii mikroskopu i dalmierza. W roku 1842 ogłosił pracę pt. „Uber das farbige Licht der Doppelsterne" („O kolorowym świetle gwiazd podwójnych"), w której uzasadnił teoretycznie obserwowane w optyce i akustyce zjawisko zmiany częstotliwości fal przy ruchu względnym obserwatora i źródła fal, tak zwane zjawisko Dopplera. Na podstawie podanych zależności próbował wyjaśnić różnice barw gwiazd podwójnych. Zjawisko Dopplera pozwoliło stwierdzić na podstawie obserwacji barwy światła gwiazd rozszerzanie się wszechświata. W tak zwanych radarach dop-plerowskich znalazło ono zastosowanie do określenia prędkości szybko poruszających się przedmiotów, na przykład samochodów, samolotów, rakiet i sztucznych satelitów. Zjawisko to niezależnie od Dopplera odkrył i zbadał w roku 1848 Francuz Armand Hip-polyte Fizeau, stąd niekiedy nazywane jest ono zjawiskiem Dopplera-Fizeau. W optyce zjawisko Dopplera polega na tym, że obserwator poruszający się względem źródła światła (lub względem którego źródło się porusza) rejestruje inną częstość drgań (czyli długość fali) światła niż w wypadku, gdy obserwator i źródło światła są względem siebie nieruchome. Rozróżnia się dwa zasadnicze przypadki zjawiska Dopplera: podłużne zjawisko Dopplera i poprzeczne zjawisko Dopplera. Podłużne zjawisko polega na tym, że obserwator i źródło światła poruszają się względem siebie wzdłuż linii prostej. Jeśli obserwator i źródło oddalają się od siebie, następuje przesunięcie w kierunku czerwieni, jeśli zaś obserwator i źródło zbliżają się do siebie, następuje przesunięcie w kierunku fioletu. Poprzeczne zjawisko Dopplera (obserwator i źródło poruszają się względem siebie w kierunku prostopadłym) zostało wykryte przez Amerykanów w 1938 roku. Wynikało ono ze szczególnej teorii względności, która była uzasadnieniem zjawiska Dopplera w optyce.
Polecamy