Borys Godunow

Car rosyjski od roku 1598. Wywodził się ze znanej rodziny bojarów. W młodości przebywał na dworze cara Iwana Groźnego. Dzięki małżeństwu siostry Ireny z carem Fiodorem I, upośledzonym umysłowo, uzyskał znaczne wpływy na dworze i przez dziewięć lat (1589-1598) faktycznie sprawował władzę. Po śmierci Fiodora I został obwołany carem przez większość Soboru Ziemskiego. Wcześniej posądzano go o spowodowanie śmierci (1591) małoletniego syna Iwana Groźnego, Dymitra, ostatniego z dynastii Rurykowiczów. Borys Godunow dbał przede wszystkim o spokój wewnętrzny kraju i poprawę gospodarki. Utwierdził poddaństwo chłopów. Wzorem Iwana Groźnego dążył do centralizacji władzy państwowej. W polityce zagranicznej zabiegał o utrzymanie pokojowych stosunków z Polską. W latach 1590-1605 prowadził wojny ze Szwecją, podczas których udało mu się odzyskać kilka miast nadmorskich. Umacniał południowe granice państwa, budując liczne warowne miasta-twierdze. Kontynuował także ekspansję na Syberię, prowadząc akcję kolonizacyjną na tamtych ziemiach i zakładając miasta (m.in. Tomsk w 1604). Chcąc uniezależnić rosyjski Kościół prawosławny od Konstantynopola, w roku 1589 utworzył Patriarchat Moskiewski. Niezadowolenie z polityki Borysa Godunowa rosło, zwłaszcza wśród przeciwników politycznych cara, których torturowano, więziono, zsyłano do klasztorów (przy czym z inicjatywy samego cara kwitły w najlepsze szpiegostwo i donosicielstwo). Przyczynił się do tego także głód (1601-1603), spowodowany tragicznym nieurodzajem. Głód i epidemie siały straszliwe spustoszenie wśród ludności. W tym okresie panowie, żeby nie karmić chłopów, zaczęli ich wypędzać ze swoich posiadłości. Po całym kraju włóczyły się gromady głodnych i zrozpaczonych ludzi. Szerzył się na wielką skalę bandytyzm. Mimo że car kazał wydawać z zasobów państwowych zboże i pieniądze, akcja ta nie zdała egzaminu przede wszystkim z powodu niesumienności urzędników. Końcowe lata panowania Borysa Godunowa to rozszerzanie się ruchów chłopskich na Siewierszczyźnie i pojawienie się Dymitra Samozwańca I. Na wieść o wkroczeniu Samozwańca do Rosji Borys Godunow zmarł rażony apopleksją.
Polecamy