Benjamin Franklin

Amerykański polityk, przyrodnik, filozof, współtwórca niepodległości Stanów Zjednoczonych, uczony i wynalazca. Syn emigranta z Anglii, fabrykanta świec i mydła. Urodził się w Bostonie. W rodzinnym mieście uczył się drukarstwa. Dla lepszego opanowania zawodu wyjechał najpierw do Filadelfii, a następnie do Anglii. Po powrocie do Filadelfii poświęcił się samokształceniu. W1727 roku założył klub „Junto", który w roku 1743 przekształcił się w pierwsze Amerykańskie Towarzystwo Filozoficzne. Kiedy miał około 40 lat, był już zamożnym człowiekiem, właścicielem kilku drukarń. Prowadził także inne interesy. W wolnych chwilach oddawał się studiom naukowym i uczył języków obcych (znał ich cztery). Założył pierwszą w Stanach Zjednoczonych objazdową bibliotekę publiczną. Wydawał dziennik „Pensylvania Gazette". Od roku 1748 prowadził badania w dziedzinie elektryczności i atmosferycznych wyładowań elektrycznych. Jest twórcą pojęć elektryczności dodatniej i ujemnej. W roku 1752 udowodnił, prowadząc doświadczenia z latawcami, że elektryczne wyładowania atmosferyczne są tym samym, co iskry elektryczne uzyskiwane w maszynach elektrostatycznych. Swoje spostrzeżenia wykorzystał do konstrukcji piorunochronu. Pierwszy piorunochron założył na swoim domu (1752). Prowadził także badania nad przemieszczaniem się cyklonów i właściwościami Golfsztromu (Prądu Zatokowego) -systemu ciepłych prądów w Oceanie Atlantyckim. Podczas walk o uniezależnienie się angielskich kolonii w Ameryce w roku 1775 był jednym z czołowych polityków niepodległościowych, a następnie jednym z twórców i sygnatariuszy „Deklaracji niepodległości Stanów Zjednoczonych". Został wysłany jako przedstawiciel Stanów Zjednoczonych do Francji na pokojowe rokowania z Anglią i doprowadził do uznania przez nią niepodległości Stanów Zjednoczonych (1783). Był także uzdolnionym literatem. Niezwykły talent wykazywał przy tworzeniu aforyzmów, napisał niezwykle poczytną autobiografię „Żywot własny". W filozofii interesowała go problematyka etyczna i społeczna. Jako przedstawiciel utylitaryzmu, prądu filozoficznego, według którego dobrem najwyższym jest pożytek jednostki lub społeczeństwa, twierdził, że wszyscy ludzie mają prawo do szczęścia (m.in. w 1790 r. wystąpił w Kongresie amerykańskim z propozycją zniesienia niewolnictwa). Był członkiem Royal Society w Londynie. Za działalność społeczną i polityczną uznany został za życia amerykańskim bohaterem narodowym.
Polecamy