Arystoteles

Filozof grecki. Urodził się w Stagirze w Macedonii jako syn lekarza. Mając 17 lat, udał się do Aten, gdzie przez dwadzieścia lat (aż do śmierci Platona w 347 roku p.n.e.) studiował w Akademii Platońskiej. Opuścił wtedy Ateny i najbliższe pięć lat spędził w Assos w Azji Mniejszej i w Mitylenie na wyspie Lesbos, gdzie poświęcił się filozofii i biologii. Przez pewien czas był z woli króla Filipa Macedońskiego nauczycielem jego syna, późniejszego Aleksandra Wielkiego. W 335 roku p.n.e. po powrocie do Aten założył własną szkołę filozoficzną zwaną Liceum lub szkołą perypatetycką (od przechadzek mistrza z uczniami; peripatos - przechadzka). Po śmierci swego protektora, Aleksandra Wielkiego, obawiając się prześladowań, które dotknęły wtedy Macedończyków, uciekł na Eubeję i tam wkrótce zmarł. Arystoteles był najwszechstronniejszym uczonym starożytności. Położył podwaliny pod wszystkie niemal nauki. Był twórcą logiki formalnej, estetykiem, przyrodnikiem, historykiem ustrojów politycznych, etykiem, psychologiem, astronomem. Wszystkie te zagadnienia poruszał w swoich pismach. Zasadnicze poglądy filozoficzne omówił w dwóch głównych dziełach, „Metafizyka" i „Fizyka". Teorię państwa przedstawił w dziele „Polityka". Najwłaściwszym ustrojem jest według niego monarchia lub rządy arystokracji, ponieważ w demokracji rządzący biedni ludzie dbają tylko o własne interesy. Najlepszym sposobem na zapobieżenie wszelkim rozruchom społecznym jest umiar w bogactwie klas uprzywilejowanych, dlatego też państwem powinni rządzić średnio bogaci. Doktryna o państwie odegrała ważną rolę w średniowieczu. Poglądy społeczne Arystotelesa wykorzystał także w swoich pismach święty Tomasz z Akwinu. Badania Arystotelesa w zakresie anatomii i fizjologii zwierząt i opracowanie aktualnej aż do czasów Linneusza metody ich klasyfikacji dały podstawy naukowe dla tych dziedzin. Swoje poglądy zawarł w „Historii zwierząt", która należy do najznamienitszych dzieł starożytności. Arystoteles był też twórcą nauki o prawach i formach myślenia, czyli logiki formalnej. Sformułował naczelne prawa myślenia logicznego: zasadę tożsamości, niesprzeczności i wyłączonego środka. Swoje poglądy estetyczne zawarł w „Poetyce" i „Retoryce". Istotą sztuki było według niego odtwarzanie rzeczywistości. Uważał, że wszystkie ludzkie dążenia mają za cel szczęście, pojmowane jako działanie zgodne z rozumem.
Polecamy