Anton van Dyck

Najwybitniejszy po Peterze Paulu Ru-bensie malarz flamandzki XVII wieku. Urodził się w Antwerpii, zmarł w Londynie. W latach 1609-1612 był uczniem Hendrika van Balena. Mając lat 19, został przyjęty do gildii Św. Łukasza w Antwerpii. W latach 1618-1620 był współpracownikiem Rubensa. W roku 1620 wyjechał po raz pierwszy do Anglii, a w roku następnym do Włoch, gdzie pozostawał do 1627 roku. Przebywał przede wszystkim w Genui, będąc cenionym portrecistą. Z tego okresu pochodzi portret „Kardynał Guillo Bentivoglio" oraz liczne portrety bogatych genueńskich rodzin. Po powrocie do Antwerpii otrzymał zaproszenie na dwór do Brukseli, lecz z niego nie skorzystał. W Antwerpii wykonywał także zlecenia dla dworu holenderskiego. W tym czasie tworzył kompozycje religijne (m.in „Św. Hieronim", „Męczeństwo św. Sebastiana"), mitologiczne (m.in. „Zuzanna w kąpieli") i portrety mieszczan. W roku 1632 udał się w drugą podróż do Londynu i z krótką przerwą pozostał tam do końca życia jako malarz Karola I („Król Karol I ze stajennym i pa-ziem", „Popiersie Karola I w trzech ujęciach", „Portret konny Karola I"), ciesząc się szczególnymi względami władcy i szacunkiem dworu. Otrzymał też szlachectwo. Jako artysta, w pierwszym okresie twórczości był pod wpływem Rubensa, później zaś, po pobycie we Włoszech, uległ wpływom Tycjana i Correggia. Nawiązując do malarstwa Tycjana i Rubensa, van Dyck stworzył własny typ portretu reprezentacyjnego: cała postać modela w ciemnym stroju stojąca na tle kotary, architektury lub ogrodu. Był przede wszystkim znakomitym portrecistą - namalował ponad 400 portretów (okres pobytu na dworze Karola I to czas najpełniejszego rozkwitu talentu artysty). Przynależność portretowanej osoby do określonej warstwy społecznej dominowała nad cechami indywidualnymi. Rutyna i konwenans cechowały środowisko arystokratyczne, van Dyck przeniósł je tylko wiernie do swych dzieł. Anton van Dyck stworzył typ portretu arystokratycznego, w którym podkreślał urodę osoby portretowanej, wdzięk, dystynkcję i elegancję modela, rzadko zgłębiając jego psychikę. Ten typ portretu przejęło później malarstwo włoskie, hiszpańskie, francuskie i angielskie. Wywarł silny wpływ na angielskie malarstwo portretowe XVIII wielu.
Polecamy