Aleksander Gierymski

Malarz polski. Studia malarskie rozpoczął w roku 1867 w warszawskiej Klasie Rysunkowej (do 1868). Kontynuował je w latach 1868-1872 w Akademii Sztuk Pięknych w Monachium. Przebywał w Rzymie, Wiedniu, Monachium, Paryżu. Początkowo interesował się dawnym malarstwem weneckim (m.in. „Sjesta włoska" 1875). W latach 1879-1884 przebywał w Warszawie. Podczas tego pobytu zainteresował się malarstwem rodzajowym, szczególnie zaś tematyką Powiśla i dzielnic żydowskich („Żydówka sprzedająca owoce" 1880, „Brama na Starym Mieście" 1883, „Święto Trąbek I" 1884, późniejsze „Święto Trąbek II" 1888). Zainspirowali go do tego młodzi pozytywiści skupieni wokół czasopisma „Wędrowiec". Realistyczny temat łączył artysta ze studiami zmian światła o zachodzie słońca i podczas zapadającego zmierzchu. W latach 1891-1893 przebywał w Paryżu, gdzie zetknął się z malarstwem impresjonistów. Ich zasady malarskie przenosił do swojej twórczości („Wieczór nad Sekwaną", „Opera paryska w nocy" 1893). W latach 1893-1894 zamieszkał w Krakowie; miał tu objąć katedrę malarstwa w Akademii Sztuk Pięknych. Okres ten zaowocował obrazami 0    tematyce chłopskiej („Trumna chłopska" 1894-1895, „Chłopiec niosący snop" ok. 1895) oraz licznymi pejzażami z okolic Bronowie. Po roku 1894 przebywał we Włoszech, gdzie malował pejzaże marynistyczne i widoki architektury („Wnętrze bazyliki San Marco w Wenecji" 1898, „Piazza delie Erbe w Weronie" ok. 1900). Zajmował się także ilustracją: swoje prace zamieszczał m.in. w „Wędrowcu", „Kłosach" i czasopismach zagranicznych. Jego twórczość zainspirowała wielu artystów polskich, w tym Józefa Pankiewicza, Władysława Podkowińskiego i kapistów. Aleksander Gierymski był młodszym bratem Maksymiliana (1846-1874), jednego z najwybitniejszych malarzy polskich XIX wieku, którego dojrzała twórczość zawarła się w latach 1869-1874. Malował obrazy o tematyce polskiej, zwłaszcza pejzaże (z Mazowsza i    Podlasia) i sceny figuralne na tle pejzażu, liczne sceny z polowań (m.in. „Wyjazd na polowanie" 1871). Do najlepszych należą sceny z powstania styczniowego (m.in. „Patrol powstańczy" 1872-1873), którego Maksymilian Gierymski był uczestnikiem. Uważa się, iż artysta zainicjował w Polsce nowoczesne malarstwo pejzażowe. Aleksander i Maksymilian Gierymscy wpisali się na trwałe w historię malarstwa polskiego.
Polecamy